Khi tiếng chuông điện thoại đột ngột vang lên, tim Tống Thu bỗng chìm nghỉm xuống, nhìn dòng chữ "Sở đại thiện nhân " nhấp nháy trên màn hình, đầu ngón tay ông vô thức run rẩy.
Chẳng lẽ con bé Tiêu Tiêu làm sai chuyện gì nên bị "trả về" rồi sao?
"Bác đừng căng thẳng quá." Giọng nói truyền qua ống nghe vẫn dịu dàng như làn nước mát, tựa như ngọn gió xuân ấm áp lướt qua ngọn liễu, Sở Tâm Nhu nói chuyện luôn mang theo một tiết tấu đặc trưng khiến người ta vô thức cảm thấy nhẹ nhõm, "Tôi chỉ muốn tìm hiểu một chút về chuyện quá khứ của Tiêu Tiêu thôi ."
Về quá khứ của Kiều Tiêu Tiêu ư?
Trái tim đang treo lơ lửng của Tống Thu bỗng rơi trở lại lồng ngực, ngay sau đó dâng lên một nỗi vui mừng khôn xiết.
Những năm qua, số học sinh nghèo khó được Sở Tâm Nhu dang tay giúp đỡ không hề ít, nàng rất ít khi gặng hỏi về quá khứ của những đứa trẻ, nàng hiểu những đứa trẻ đang ở độ tuổi thanh xuân tràn trề này trong xương tủy đều cất giấu lòng kiêu hãnh mong manh dễ vỡ. Nàng luôn xuất hiện đúng lúc, vừa vặn vào những thời điểm bọn trẻ cần nhất, nhưng lại kịp thời rút lui khi chúng đã có thể tự lập bước đi trên đôi chân của mình.
Ông đoán chừng Sở Tâm Nhu lúc này quan tâm đến quá khứ của Kiều Tiêu Tiêu rõ ràng cũng là vì cảm thấy đứa trẻ này hiểu chuyện một cách khác thường nên mới muốn tìm hiểu đôi chút.
Nhắc đến thân thế của Kiều Tiêu Tiêu, Tống Thu không khỏi buông một tiếng thở dài. Làm thôn trưởng ở thôn Vạn Liễu gần hai mươi năm trời, ông đã chứng kiến biết bao cảnh đời cơ cực khốn khó, nhưng đứa trẻ có số phận lận đận trắc trở như Tiêu Tiêu thì quả thực là chuyện hiếm thấy.
"Mẹ của con bé là Vương Tố, là chim phượng hoàng vàng bay ra từ thôn bên cạnh đấy." Trong mắt Tống Thu hiện lên vẻ hồi tưởng, "Đó chính là nữ sinh viên đại học đầu tiên của cả vùng quanh đây, ngày gả cho Kiều Bán Sơn, cả thôn chấn động như nổ tung."
Ở cái thời kỳ mà ngay cả học sinh cấp ba cũng hiếm như lông phượng sừng lân, sự xuất hiện của Vương Tố tựa như một viên ngọc minh châu rơi xuống chốn thâm sơn cùng cốc. Kiều Bán Sơn khi ấy mở tiệm bách hóa nhỏ đầu tiên trong thôn, đôi vợ chồng trẻ một người hiểu biết đạo lý, một người khôn khéo tháo vát, cuộc sống trôi qua thuận buồm xuôi gió vô cùng khấm khá. Năm thứ hai sau khi kết hôn, sự ra đời của Kiều Tiêu Tiêu càng làm cho gia đình này thêm ngập tràn không khí vui vẻ, tiệm bách hóa được mở rộng lên tận trên trấn, căn nhà lầu hai tầng khang trang bề thế cũng mọc lên sừng sững giữa làng quê.
Năm Tiêu Tiêu ba tuổi, em gái Kiều Lộ Lộ chào đời. Tống Thu đến nay vẫn còn nhớ rõ, lúc năm tuổi bé Tiêu Tiêu mặc chiếc váy liền màu vàng nhạt, trông hệt như một con búp bê sứ ngồi vẽ tranh dưới gốc cây hòe già ở đầu thôn. Khi ấy phong trào "nuôi dạy con kiểu gà chọi" còn chưa rộ lên, nhưng đứa bé này đã được mỗi tuần ngồi xe tuyến lên thành phố học hội họa, học điêu khắc.
Tống Thu lắc đầu thở dài: "Nếu như ngày tháng cứ thế trôi qua ——"
Ai có thể ngờ được, người đàn ông công thành danh toại Kiều Bán Sơn lại bị lạc lối ngay giữa lúc đang xuân phong đắc ý. Những chén rượu đưa đẩy trên bàn tiệc, những canh bạc đỏ đen sát phạt dần dần kéo người đàn ông từng rất tháo vát khôn ngoan này trượt dài xuống vực sâu tăm tối.
Sự suy bại của gia đình họ Kiều tựa như một cái chết mòn mỏi từ từ. Ban đầu là các kệ hàng trong tiệm bách hóa dần dần xuất hiện những khoảng trống, rồi từ từ số tiền trong két sắt dùng để nhập hàng cũng biến mất sạch, tiếp theo đó là toàn bộ trang sức trong ngăn kéo bàn trang điểm của Vương Tố đều bị lấy cắp mang đi cầm cố lấy tiền.
Vương Tố đã thử qua tất cả mọi cách mà bà có thể nghĩ ra. Bà từng quỳ trước sới bạc lúc ba giờ sáng, trán dập xuống nền đá cẩm thạch lạnh ngắt gào khóc gọi tên chồng; cũng từng nhẫn tâm khóa trái Kiều Bán Sơn trong phòng ngủ, lắng nghe bên trong phát ra những tiếng gầm rú như dã thú cùng tiếng đập cửa rầm rầm; vào những lúc tuyệt vọng nhất, bà dắt theo hai đứa con gái đứng chôn chân suốt cả đêm ngoài căn phòng trọ mà chồng mình đang tụ tập đánh bạc.
Thế nhưng tất cả đều vô ích.
Kiều Bán Sơn về nhà mỗi lúc một muộn hơn, mùi rượu trên người nồng nặc hơn, nhưng số tiền mang về lại càng ngày càng ít đi. Ban đầu chỉ là thỉnh thoảng lục lọi tìm kiếm tiền lẻ trong nhà, về sau đến cả số tiền Vương Tố giấu dưới đáy chum gạo chuẩn bị đóng học phí cho con gái cũng bị ông ta bới tung lấy sạch.
Đám chủ nợ cuối cùng cũng tìm đến tận cửa, khi cửa cuốn của tiệm bách hóa bị dán giấy niêm phong, Vương Tố vẫn còn ôm một tia hy vọng mong manh. Mãi cho đến khi nhìn thấy Kiều Bán Sơn điểm chỉ dấu tay lên tờ khế đất của căn nhà tổ tiên để lại, bà mới hoàn toàn hiểu ra gia đình này đã không còn đường lui nữa rồi.
Hôm đưa ra yêu cầu ly hôn, giọng Vương Tố rất khẽ nhưng lại vô cùng kiên quyết. Bà nói mình có thể ra đi tay trắng không cần bất cứ thứ gì, chỉ cần quyền nuôi dưỡng hai đứa con gái. Lời còn chưa dứt, Kiều Bán Sơn đã như một con sư tử bị chọc giận, lần đầu tiên vung nắm đấm giáng thẳng vào người bà.
Cái tát nảy lửa ấy tựa như đã mở toang chiếc van bạo lực.
Kể từ đó về sau, hễ Vương Tố nhắc đến chuyện ly hôn hoặc mỗi lần ông ta uống say khướt trở về nhà, chờ đợi bà ắt hẳn là một trận đòn roi đấm đá tàn nhẫn. Để đề phòng vợ trốn chạy, Kiều Bán Sơn thậm chí còn dùng sợi xích sắt to dùng để xích chó khóa chặt mắt cá chân của cô con gái lớn Kiều Tiêu Tiêu vào chân giường.
Vào một đêm đông lạnh giáp Tết, Vương Tố cuối cùng đã bế đứa con gái nhỏ trốn thoát khỏi hang quỷ này. Trước khi đi, bà đỏ hoe khóe mắt cậy nhờ người hàng xóm báo cảnh sát. Khi cảnh sát cùng Tống Thu phá cửa xông vào, họ nhìn thấy Kiều Tiêu Tiêu chưa đầy mười tuổi bị xích bằng dây sắt như một con cún con, thế nhưng vẫn ngoan ngoãn nằm rạp trên mặt đất cặm cụi làm bài tập. Mãi đến khi nhìn thấy bóng dáng các chú cảnh sát, cô bé mới bỗng nhiên rơi nước mắt lã chã thành từng giọt lớn.
Đáng tiếc ở cái thời kỳ ấy, nơi huyện nhỏ hẻo lánh bế tắc chẳng có ai dám đứng ra làm chứng. Kiều Bán Sơn cắn chặt răng đổ hết mọi tội lỗi lên đầu Vương Tố, ông ta chỉ bị giáo dục răn đe qua loa rồi được thả về. Vương Tố mang theo con gái nhỏ cao chạy xa bay, chỉ có Kiều Tiêu Tiêu là vĩnh viễn bị bỏ lại trong chiếc lồng giam nghiệt ngã ấy.
Ngày tháng cứ thế trôi qua trong gian truân cơ cực, cuối cùng họ đến cả một mái hiên che mưa chắn gió cũng chẳng còn, đành phải cuộn tròn tá túc trong chiếc chuồng bò bỏ hoang của người hàng xóm.
Chiếc chuồng bò ấy rách nát tồi tàn, vào đông, gió lạnh rít qua từng khe hở của ván gỗ thốc thẳng vào trong, buốt giá đến tận xương tủy; mùa hè lại oi bức ẩm thấp, ruồi nhặng vo ve bay loạn xạ quyện cùng mùi xú uế nồng nặc xua mãi chẳng tan, hun đến cay xè không mở nổi mắt.
Kiều Bán Sơn không có tiền đánh bạc, chỉ có thể thỉnh thoảng lên mỏ làm việc vặt, số tiền kiếm được chớp mắt lại đổi thành thứ rượu rẻ tiền dốc cạn vào cổ họng. Mỗi lần say khướt, ông ta lại trút toàn bộ oán hờn cay đắng lên người Kiều Tiêu Tiêu, đấm đá túi bụi, ai can ngăn là đánh người đó. Trong thôn có người không nỡ nhìn cảnh tượng ấy muốn cưu mang cô bé đáng thương này, nhưng lại bị ông ta đỏ ngầu mắt chửi bới đuổi đi, dọa nếu ai dám xen vào chuyện bao đồng thì ông ta sẽ liều mạng tới cùng.
Rồi cô bé mười tuổi gầy gò, khắp người đầy vết bầm tím ấy cứ thế lặng lẽ cầm chổi quét dọn những thứ dơ bẩn trong chuồng bò nơi góc tối chẳng ai đoái hoài, dựa vào những củ khoai tây và mớ rau dại mà người hàng xóm lén lút tiếp tế để gắng gượng qua từng ngày.
Có lẽ ông trời rốt cuộc cũng không dung thứ cho kẻ làm ác.
Năm Kiều Tiêu Tiêu sắp tròn mười tuổi, Kiều Bán Sơn đã bỏ mạng trong một vụ tai nạn tại mỏ khai thác trái phép. Chủ mỏ trong đêm bỏ trốn biệt tăm, đến một đồng tiền bồi thường cũng chẳng để lại. Cô trở thành một đứa trẻ mồ côi thực sự, như nhánh cỏ dại bị vứt bỏ trơ trọi giữa cõi đời.
Ngày bác trai Kiều Vạn Sơn đến đón Kiều Tiêu Tiêu về, cô bé nắm chặt vạt áo rách nát, lưu luyến từng bước một ngoái nhìn chiếc chuồng bò lộng gió —— nơi từng là "nhà" trong ký ức tuổi thơ của cô. Cô lấy mu bàn tay lấm lem bùn đất lau nước mắt, nhưng lau mãi mà chẳng sao khô được.
Ban đầu, Hoàng Tố Lan đối xử với đứa cháu gái này cũng tạm coi là chấp nhận được. Dù chẳng có nét mặt tươi cười nhưng cũng không đánh đập mắng chửi, xem như trong nhà có thêm một con chó giữ cửa, cho miếng cơm thừa, cho một góc nhỏ để ngủ là xong. Kiều Tiêu Tiêu hiểu chuyện đến mức khiến người ta đau lòng, trời chưa sáng đã bật dậy làm việc, lại còn chăm sóc cho em họ Nhu Nhu. Dần dà sắc mặt Hoàng Tố Lan cũng dịu đi đôi chút, thỉnh thoảng còn gắp cho cô hai miếng thịt vào bát.
Thế nhưng số phận dường như chưa từng nương tay với cô gái nhỏ này.
Mùa thu hoạch năm mười ba tuổi, vợ chồng Hoàng Tố Lan từ lúc trời chưa sáng đã ra đồng gặt lúa, để hai chị em ở lại trong nhà. Sáng sớm Kiều Tiêu Tiêu đã phát hiện người em gái hơi sốt nóng, gò má ửng đỏ một cách bất thường, nhưng vừa mở miệng thì đã bị Hoàng Tố Lan nghĩ là muốn trốn việc đi chơi nên lạnh giọng quát tháo: "Mới nứt mắt ra đã học đòi thói gian dối lươn lẹo!" làm cô sợ đến mức không dám nói thêm lời nào nữa.
Đến tận buổi chiều, Nhu Nhu đã sốt cao li bì như một hòn than đỏ rực. Kiều Tiêu Tiêu dùng khăn lạnh đắp trán suốt nửa ngày cũng không thấy đỡ, liền lảo đảo chạy sang nhà hàng xóm cầu cứu nhưng phát hiện nhà nào cũng đã ra đồng thu hoạch mùa màng. Cô cắn chặt môi, bế thốc em gái lên rồi cắm đầu cắm cổ chạy thục mạng về phía trạm xá của thôn.
Nhưng mọi chuyện đã quá muộn.
Khi vợ chồng Hoàng Tố Lan vội vã chạy tới nơi, Nhu Nhu vì sốt cao co giật làm tổn thương não bộ, vĩnh viễn không thể nói thành lời được nữa.
Khi Hoàng Tố Lan đem tất cả mọi tội lỗi đổ hết lên đầu cô, đôi mắt đỏ ngầu đong đầy nỗi hận thù ngút trời trút thẳng vào mặt cô, thân hình gầy yếu của Kiều Tiêu Tiêu đột ngột run rẩy dữ dội, lưng cô áp chặt vào mảng tường đất loang lổ, móng tay cào lên lớp vữa tường thành những vệt trắng sâu hoắm. Suốt một ngày trời hoảng sợ bôn ba đã vắt kiệt toàn bộ sức lực của cô gái nhỏ mười ba tuổi này, đến cả hơi thở của cô cũng trở nên đứt quãng vụn vỡ, từng giọt nước mắt to tròn lặng lẽ lăn dài trên má, cô muốn phân trần, muốn cầu xin tha thứ, nhưng trong cổ họng như bị nhét một búi bông ngâm nước đá lạnh buốt, đến một tiếng nấc nghẹn ngào cũng chẳng thể thốt ra.
Ngọn roi của số phận lại một lần nữa quất thẳng vào thân thể cô bé này.
Những chuỗi ngày đòn roi đấm đá trút xuống tựa như một cơn ác mộng dai dẳng không bao giờ tan lại giáng xuống đầu cô. Đáng sợ hơn cả là cả thôn làng đều khắc sâu dấu ấn "ngôi sao chổi" lên tấm lưng gầy gò của cô, như thể bất cứ ai đến gần cô cũng sẽ bị vướng phải lời nguyền bất hạnh xui xẻo.
Kiều Tiêu Tiêu nhạy cảm, luôn hiểu chuyện, cẩn thận từng li từng tí, cô luôn là người đầu tiên bước vào lớp học, lau bảng đen bóng loáng; khi đi qua bờ ruộng sẽ lặng lẽ giúp người già gánh bó củi.
Thế nhưng dù có như vậy, dân làng hễ nhìn thấy cô vẫn như tránh né ôn thần mà đi đường vòng. Trên con đường tan học về nhà, bóng lưng cô bị ánh hoàng hôn kéo dài ra, dài đến mức có thể che phủ trọn vẹn con đường lát đá ở đầu thôn.
Dần dà, cô học được cách múc nước bên miệng giếng vắng vào sáng sớm không một bóng người, học được cách tự lẩm bẩm một mình trước mảng tường loang lổ.
Có những lúc ngồi xổm bên bờ sông giặt quần áo, cô sẽ bỗng nhiên dừng tay lại, ngẩn ngơ nhìn bóng hình phản chiếu dưới làn nước trong, trên gương mặt sớm đã mất đi nét ngây thơ trẻ con kia, tràn ngập nỗi thê lương chẳng hề tương xứng với lứa tuổi.
Về sau, Kiều Tiêu Tiêu mới hiểu ra hóa ra trên cõi đời này, có những người sinh ra đã mang thân phận tội nhân, đến cả việc hít thở thôi cũng là một điều sai trái.
Cuối cùng, cô cũng đành cam chịu số phận.
Sở Tâm Nhu đứng lặng trước khung cửa sổ thật lâu, cho đến khi hơi ẩm nơi đáy mắt dần dần tan biến. Nàng bắt xe đến trường Cấp ba số 3, muốn xem xem cô bé ấy có thích nghi được với môi trường mới hay không. Nhưng vừa đến cổng trường, một giáo viên quen biết đã ngạc nhiên hỏi: "Còn bốn ngày nữa trường mới khai giảng nhưng mà, sao cô lại đến đây?"
Vẫn còn bốn ngày nữa mới khai giảng, vậy thì Kiều Tiêu Tiêu bảo đi ra quanh trường học xem trước một chút chẳng lẽ không phải là đi học sao?
Sở Tâm Nhu sững sờ đứng chôn chân tại chỗ. Nơi đất khách quê người xa lạ, đứa trẻ ấy có thể đi đâu được chứ?
Kiều Tiêu Tiêu không thể nào yên tâm thanh thản ở lại trong căn phòng rộng rãi sáng sủa của Sở Tâm Nhu, cuộc sống cấp ba đầy những điều chưa biết tựa như một tảng đá lớn đè nặng trong lòng cô, thôi thúc cô tha thiết muốn tự lực cánh sinh. Giống như trước đây vậy, tìm một công việc làm thêm, dựa vào chính đôi bàn tay mình để sinh tồn.
Thế nhưng đi khắp hơn nửa khu phố trong thành phố, bị hết cửa hàng này đến cửa hàng khác khéo léo từ chối, Kiều Tiêu Tiêu mới hiểu mình đã nghĩ mọi chuyện quá đơn giản. Quy củ trên thành phố hoàn toàn khác biệt so với ở thôn quê, những người chủ tiệm chỉ cần thoáng nhìn thấy gương mặt còn chưa hết nét trẻ con của cô là chưa đợi cô kịp mở lời đã xua tay lắc đầu. Cô thậm chí còn sẵn sàng chấp nhận mức tiền công thấp nhất, nói mình có thể làm bất cứ việc nặng việc bẩn nào, nhưng thứ nhận lại được vĩnh viễn chỉ là một câu: "Chưa đủ tuổi vị thành niên chúng tôi không nhận đâu."
Ánh hoàng hôn kéo bóng cô dài thật dài, cô độc in trên con đường nhựa.
Cuối cùng thì Sở Tâm Nhu cũng tìm thấy Kiều Tiêu Tiêu nơi một góc công viên.
Đúng vào dịp cuối kỳ nghỉ hè, công viên đang tổ chức lễ hội Carnival náo nhiệt tưng bừng. Những chùm bóng bay rực rỡ sắc màu bay lơ lửng giữa ánh chiều tà, mùi kẹo bông gòn ngọt lịm quyện cùng hương bắp rang bơ ngào ngạt lan tỏa. Khắp nơi rộn rã tiếng cười nói vui vẻ, những bậc ba mẹ trẻ dắt tay con cái, các cặp tình nhân đan chặt mười ngón tay vào nhau, trên gương mặt mỗi người đều rạng ngời vẻ hạnh phúc ngập tràn.
Và giữa biển trời vui tươi rộn rã ấy, Sở Tâm Nhu nhìn thấy bóng dáng nhỏ bé gầy guộc kia.
Kiều Tiêu Tiêu đang kéo lê một chiếc bao tải lớn, cô nhón chân, nửa người nhoài sâu vào trong thùng rác, cánh tay gầy như que củi bới tìm thứ gì đó giữa đống rác rưởi bẩn thỉu, cuối cùng cô móc ra một chiếc vỏ lon, giẫm bẹp xuống rồi ném vào trong bao, cô trước sau đều vô cùng cẩn thận dè dặt, mỗi khi có người đi tới gần, Kiều Tiêu Tiêu liền như một con chim sẻ giật mình vội vàng rụt tay lại, cúi đầu nép sang một bên, đợi đám người cười đùa đi xa rồi mới dám tiếp tục.
Sở Tâm Nhu không chớp mắt nhìn chằm chằm vào Kiều Tiêu Tiêu.
Nhìn thấy cô gái nhỏ khi cúi người để lộ ra một đoạn sau gáy, nơi đó vẫn còn vương những vết bầm tím chưa tan;
Nhìn thấy cô mỗi lần nhặt đủ mười chiếc vỏ chai là lại phải dừng tay xoa nắn những ngón tay bị thít chặt đến đỏ ửng;
Nhìn thấy cô mỗi khi ngửi thấy mùi bắp rang bơ thơm phức lại vô thức nuốt nước miếng ừng ực.
Sở Tâm Nhu đều nhìn thấy tất cả, nhìn đến mức hốc mắt nóng ran cay xè.